Kerstmis is niet het belangrijkste feest in Orthodox Griekenland. Die plaats komt toe aan de verrijzenis van Christus met Pasen en niet aan de viering van zijn geboorte. Wij zijn nooit eerder met Kerst hier geweest en hadden uit verhalen het idee gekregen dat we van Kerst weinig zouden merken. Niets is minder waar.
Overal lichtjes
De middagtemperatuur loopt onder de Griekse zon nog altijd op tot 15-16 graden. Geen witte Kerst dus in Athene, maar dat maakt de sfeer er niet minder om. Sinds 1 december is de stad volop in kerststemming. Winkelstraten, pleinen, terrassen, balkons, bomen en heggen zijn voorzien van witte, gekleurde en al dan niet knipperende lichtjes. Hoe bonter, hoe beter lijkt hier het devies.
De meeste Grieken hebben een kunstboom in huis, maar er zijn ook echte bomen te koop – met en zonder kluit. Kerstbomen staan er ook op pleinen en in of voor winkels. Zelfs op de perrons van de metrostations staan bomen met kleurrijke ballen en lichtjes.
Kallanta
Op de vooravond van Kerst (en Nieuwjaar) gaan kinderen langs de deuren om liedjes te zingen. Ze spelen hierbij op een triangel. De liedjes worden kallanta genoemd. Vroeger gaf je de kinderen snoep, tegenwoordig geld of geld én snoep. Het schijnt geluk te brengen als de kinderen langs je deur komen. Wij wachten af.
Naamdag
Op Eerste Kerstdag wordt hier niet alleen kerst gevierd. Het is ook de naamdag van iedereen die hier Xristos, Kristina of Krista heet. De naamdag is voor Grieken belangrijker dan hun verjaardag. Naamdagen vallen samen met de dagen van de heiligen in de orthodoxe kalender. Heb je iemand met een van Christus afgeleide naam in je huishouden, dan kun je er zeker van zijn dat de familie met kerst bij jou over de vloer komt.
Wat staat er op tafel
Ook in Griekenland misstaat een Griekse kalkoenvulling niet tijdens het kerstdiner. Maar kalkoen is zeker het enige niet dat mensen op tafel zetten. In de schappen van de supermarkt ontdekken we met pruimen en abrikozen gevulde wildzwijnrollade, reebout (uit Nederland), struisvogelbiefstuk, een varkensrollade van 3 kilo, ´naakt´ konijn en gemarineerde stukken haas. De slager bij ons om de hoek verkoopt heel veel lamsvlees met kerst.
Toch zal dit niet centraal op de tafel staan. Een Griekse kersttafel staat vol. Heel vol. Met alles wat de aarde momenteel geeft. Met alle groentes die er nu zijn. Alle soorten fruit. Maar ook hartige taarten, vis-, aardappel-, kaas- en pastagerechten.
Tussen de goed gevulde groenteschappen in liggen grote emmentaler en parmezaanse kazen te wachten op mensen zoals wij, die spontaan zin krijgen in kaasfondue. Er is een schap met Duitse kerstlekkernijen en één met bonbons. De Italiaanse panetone was al enkele weken te koop, maar deze verdwijnt nu onder de grote stapels Grieks kerst- en nieuwjaarsbrood.
En natuurlijk ontbreken de kerstservetten, de kaarsjes en andere kerstversieringen niet, om te zorgen voor een feestelijk aangeklede dis.
Kerstwensen
Grieken wensen elkaar niet alleen goedendag of een goed weekend, maar ook een goede week (op maandag) of een goede maand (op de eerste dag van de maand). Ook rond kerst en nieuwjaar blijven de wensen niet onbetuigd. Vooral mondeling, want men heeft hier geen grote kerstkaartentraditie.
Kalés Jortés Fijne Feestdagen
Kalá Xristoéjenna Prettige Kerst
Eftichisméni i Kenoérja Chroniá Gelukkig Nieuwjaar
Chroniá pollá Nog vele jaren
De laatste wens - Chronió pollá – is hier een veelvuldig gebruikte wens. Niet alleen bij verjaardagen, maar ook bij grote feesten als Kerst, Oud en Nieuw en Pasen.
Berichten gerubriceerd